ระบบจัดการขนส่ง (TMS – Transport Management System) คือโปรแกรมที่รวมข้อมูลงานขนส่งทั้งหมดไว้ในที่เดียว ตั้งแต่รับงานจากลูกค้า จ่ายรถและคนขับ ติดตามสถานะเที่ยว ตามเอกสารกลับ ไปจนถึงออกใบวางบิลและบันทึกการรับเงิน เป้าหมายคือให้ทุกคนในบริษัทเห็นข้อมูลชุดเดียวกัน แทนที่ข้อมูลจะกระจายอยู่ในแชท LINE, Google Sheets และในหัวของเจ้าของ
ถ้าคุณเป็นเจ้าของบริษัทรถบรรทุกที่มีรถ 10–100 คัน บทความนี้จะช่วยให้เข้าใจว่า TMS ทำอะไรได้บ้าง มีกี่แบบ และแบบไหนเหมาะกับธุรกิจของคุณ
TMS ทำอะไรบ้าง?
TMS ที่ครบเครื่องจะครอบคลุมงาน 4 ช่วงหลักของเที่ยวรถหนึ่งเที่ยว
ช่วงงาน | สิ่งที่ TMS ช่วย |
|---|---|
ก่อนออกรถ | รับงาน เลือกหัว-หางและคนขับ เช็กว่ารถว่างวันนั้นไหม |
ระหว่างวิ่ง | อัปเดตสถานะ ขึ้นของ → ส่งของ เก็บรูปใบชั่งและรูปสินค้า |
หลังส่งของ | ตามเอกสารกลับจากคนขับ คิดค่าขนส่งตามน้ำหนักหรือราคาเหมา |
เก็บเงิน | รวมเที่ยวออกใบวางบิล ติดตามยอดค้างรับ ออกใบเสร็จเมื่อเงินเข้า |
หลายระบบยังเพิ่มงานดูแลรถเข้าไปด้วย เช่น ประวัติซ่อมบำรุง ยาง และวันหมดอายุภาษีรถหรือ พ.ร.บ.
TMS มีกี่แบบ? (และทำไมเลือกผิดแล้วเสียเงินฟรี)
TMS ในตลาดไทยแบ่งคร่าวๆ ได้ 3 กลุ่ม ซึ่งแก้ปัญหาคนละจุดกัน
1. TMS สาย GPS และติดตามรถ
เน้นดูตำแหน่งรถแบบเรียลไทม์ ความเร็ว การจอด และพฤติกรรมการขับ เหมาะกับธุรกิจที่ปัญหาหลักคือ "ไม่รู้ว่ารถอยู่ไหน" หรือต้องคุมการขับขี่ของคนขับจำนวนมาก
2. TMS สายวางแผนเส้นทางและจ่ายงาน (Dispatch)
เน้นจัดเส้นทาง จัดลำดับจุดส่ง และจ่ายงานให้รถหลายคันพร้อมกัน เหมาะกับงานส่งของหลายจุดต่อวัน เช่น กระจายสินค้าในเมือง หรือบริษัทขนส่งขนาดใหญ่ที่มีฝ่ายไอที
3. TMS สายงานเอกสารและการเงินหลังบ้าน
เน้นงานที่เกิด หลังรถส่งของเสร็จ เช่น ตามใบชั่งและเอกสารกลับ คิดค่าขนส่ง ออกใบวางบิล และจับคู่เงินโอนกับบิล นี่คือจุดที่ SME ขนส่งไทยส่วนใหญ่เสียเงินโดยไม่รู้ตัว เพราะ ถ้าเอกสารไม่กลับ ก็วางบิลไม่ได้ และถ้าวางบิลไม่ได้ เงินก็ไม่เข้า
สำหรับบริษัทรถบรรทุกที่วิ่งงานโรงงานแบบเที่ยวต่อเที่ยว (รับของจุดเดียว ส่งจุดเดียว) ปัญหามักไม่ใช่การวางเส้นทาง แต่คือ "เที่ยวนี้วางบิลไปหรือยัง" และ "เงินที่โอนมาเป็นของบิลไหน"
สัญญาณว่าธุรกิจของคุณควรเริ่มใช้ TMS
ลองเช็กดูว่าข้อไหนตรงกับคุณบ้าง
มีแค่คุณคนเดียวที่รู้ว่ารถแต่ละคันวิ่งงานอะไรอยู่
ถ้าคุณป่วยหรือไม่อยู่ 3 วัน งานเอกสารและบิลหยุดเดิน
เคยเจอคนขับ "ดองเอกสาร" จนวางบิลช้าไปหลายสัปดาห์
เคยออกใบวางบิลยอดผิด หรือลืมเที่ยวไปบางเที่ยว
ต้องนั่งเทียบ statement ธนาคารกับบิลทีละรายการเพราะลูกค้าโอนรวมหลายบิล
ข้อมูลอยู่ใน Google Sheets หลายไฟล์ แยกตามลูกค้า และมีแค่คุณที่อ่านเข้าใจ
ถ้าตรง 3 ข้อขึ้นไป แปลว่าธุรกิจของคุณโตเกินกว่าที่ Sheets จะรับไหวแล้ว (อ่านต่อ: โปรแกรมจัดการรถบรรทุก vs Excel: ควรเปลี่ยนเมื่อไหร่?)
SME รถบรรทุก 10–100 คัน ควรเลือก TMS อย่างไร
1. เริ่มจากปัญหาที่ทำให้เสียเงินจริง
ถามตัวเองว่าเดือนที่แล้วเงินหายไปตรงไหน ถ้าคำตอบคือ "วางบิลช้า" หรือ "ตามเงินไม่ทัน" ระบบ GPS ราคาแพงจะไม่ช่วยอะไร คุณต้องการระบบที่ตามเอกสารและบิลได้
2. ดูว่ารองรับวิธีคิดราคาของลูกค้าคุณไหม
งานขนส่งไทยมีวิธีคิดค่าขนส่งหลายแบบในบริษัทเดียว ระบบที่ดีควรรองรับอย่างน้อย
คิดตามน้ำหนัก (น้ำหนักจากใบชั่ง × เรทต่อกิโล หรือคิดจากจำนวนกระสอบ)
ราคาเหมาต่อเที่ยว
ราคาต่อคันรถ
ค่าใช้จ่ายเพิ่ม เช่น ค่ารอลง (demurrage) ค่าลงของ ค่าแวะรับเพิ่ม
หัก ณ ที่จ่าย 1% ซึ่งเป็นเรื่องปกติของค่าขนส่งที่เรียกเก็บจากนิติบุคคล
3. คนในบริษัทใช้ได้จริงไหม
เจ้าของบริษัทหลายคนเคยซื้อโปรแกรมมาแล้วเลิกใช้ เพราะยุ่งยากเกินไป ก่อนเลือกให้ถามว่า เสมียนของคุณคีย์ได้เองโดยไม่ต้องโทรถามคุณไหม และ คนขับต้องทำอะไรเพิ่มบ้าง ระบบที่ดีควรให้คนขับแค่สแกน QR ที่รถแล้วกดปุ่มกับถ่ายรูป ไม่ต้องเรียนโปรแกรม
4. แบ่งสิทธิ์ได้ไหม
เจ้าของควรเห็นทุกอย่าง แต่เสมียนไม่จำเป็นต้องเห็นกำไรขาดทุน และคนขับควรเห็นแค่รถของตัวเอง การแบ่งสิทธิ์ตามบทบาทคือสิ่งที่ทำให้คุณ "ปล่อยงานให้คนอื่นทำได้" อย่างสบายใจ
5. ลองก่อนจ่าย
เลือกระบบที่ให้เริ่มใช้ฟรีหรือมีช่วงทดลอง เพื่อให้เสมียนลองคีย์งานจริง 1–2 สัปดาห์ก่อนตัดสินใจ
Tiger Manager Pro อยู่ในกลุ่มไหน?
Tiger Manager Pro อยู่ในกลุ่มที่ 3 คือ TMS สายงานเอกสารและการเงินหลังบ้าน ออกแบบร่วมกับบริษัทขนส่งจริงที่มีรถกว่า 50 คัน เพื่อแทนที่ LINE + Google Sheets โดยเฉพาะ
บันทึกเที่ยวแบบทีละเที่ยวหรือหลายคันพร้อมกัน รวมถึงงานรถร่วม
ติดตามสถานะเอกสาร: อยู่กับคนขับ → ส่งไปรษณีย์ (พร้อมเลขพัสดุ) → ได้รับแล้ว → วางบิลแล้ว
สแกนใบชั่งด้วย AI ให้กรอกน้ำหนักและราคาอัตโนมัติ แล้วให้เสมียนตรวจยืนยัน
รวมเที่ยวออกใบวางบิล พร้อมเลขรันตามปีงบ หัก ณ ที่จ่าย 1% และออกใบเสร็จอัตโนมัติเมื่อรับเงิน
คนขับสแกน QR ที่รถเพื่อกด "ขึ้นของเสร็จ / ลงของเสร็จ" พร้อมแนบรูป
ดูแลรถ ยาง ซ่อมบำรุง และแจ้งเตือนวันหมดอายุเอกสารรถในระบบเดียว
เราไม่ได้เป็นระบบ GPS ถ้าคุณมี GPS อยู่แล้ว ก็ใช้ควบคู่กันได้ตามปกติ
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
TMS ย่อมาจากอะไร?
TMS ย่อมาจาก Transport Management System หรือ "ระบบจัดการขนส่ง" คือโปรแกรมที่รวมข้อมูลงานขนส่ง รถ คนขับ เอกสาร และการเงินไว้ในที่เดียว
TMS กับ GPS ต่างกันอย่างไร?
GPS บอกว่ารถอยู่ที่ไหนตอนนี้ ส่วน TMS บอกว่ารถคันนั้นวิ่งงานของลูกค้าคนไหน ราคาเท่าไหร่ เอกสารกลับหรือยัง และวางบิลไปหรือยัง สองระบบนี้ใช้ร่วมกันได้
บริษัทเล็กที่มีรถ 10 คันจำเป็นต้องใช้ TMS ไหม?
ไม่จำเป็นเสมอไป แต่ถ้าเจ้าของต้องเป็นคนเดียวที่รู้ทุกเรื่อง หรือเคยวางบิลช้าเพราะเอกสารหาย TMS จะช่วยให้ส่งต่องานให้เสมียนได้ และหลายระบบมีแพ็กเกจฟรีสำหรับกองรถขนาดเล็ก
ใช้ TMS ต้องมีฝ่ายไอทีไหม?
ระบบแบบออนไลน์ (cloud) ไม่ต้องติดตั้งหรือดูแลเซิร์ฟเวอร์เอง เปิดผ่านเว็บเบราว์เซอร์บนคอมพิวเตอร์หรือมือถือได้เลย
ข้อมูลเก่าใน Google Sheets จะเอาเข้าระบบได้ไหม?
ได้ วิธีที่แนะนำคือเริ่มจากข้อมูลรถ คนขับ และลูกค้าก่อน แล้วเริ่มบันทึกเที่ยวใหม่ในระบบตั้งแต่วันที่เริ่มใช้ ส่วนเที่ยวเก่าที่ปิดบิลแล้วเก็บไว้ใน Sheets เดิมเพื่ออ้างอิง
สรุป: TMS ไม่ได้มีแบบเดียว ก่อนเลือกให้ดูว่าเงินของคุณรั่วตรงไหน ถ้าปัญหาอยู่ที่งานเอกสารและบิลหลังส่งของ ระบบสายหลังบ้านอย่าง Tiger Manager Pro จะคุ้มค่ากว่าระบบ GPS ราคาแพง ดูราคาและเริ่มใช้งานฟรีได้ที่หน้าแพ็กเกจ
